بررسی و نقد دیدگاه سلفیه پیرامون آیات مشتمل بر «نظر» و «لقاء» خداوند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 طلبه سطح چهار حوزه علمیه خراسان

2 طلبه سطح چهار حوزه علمیه خراسان و دانشجوی دکتری دین پژوهی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

چکیده

در میان متکلّمان و قرآن‌پژوهان اسلامی، بحث‌ها و مناقشه‌های متعدّدی پیرامون کیفیّت لقاء و نظر به خداوند در دنیا و آخرت بر اساس آیات قرآن و سنّت وجود داشته است. این مسأله در دوره‌های اخیر، با نفوذ جریان سلفی‌ها و وهّابیت در جهان اسلام، مورد بازتاب فکری و نظری عالمان آن‌ها قرار گرفته و با تکیه بر ظاهر برخی آیات قرآن و جمودگرایی لفظی، دست‌کم به دنبال اثبات قطعی امکان مشاهده‌ی بصری خداوند در آخرت برای مؤمنان بوده‌‌‌اند و در این رابطه، به آیات متشابه و برخی روایات نبوی استدلال وزیده‌‌‌اند. در این نوشتار، آیات کلیدی مرتبط به واژگان «نظر» و «لقاء»، به ویژه آیات23 سوره‌ی قیامت و 223 سوره‌ی بقره و 110 سوره‌ی کهف، مورد واکاوی مفصّل‌تری قرار گرفته و آیه‌ی 26 سوره‌ی یونس مورد بررسی اجمالی قرار گرفته است. با نگاه و فهم مجموعی آیات قرآن و استمداد از نظرات اندیشمندان و مفسّران برجسته‌ی شیعه و سنّی، تفسیری مناسب و متّکی بر عقل متعارف و نصوص و محکمات قرآنی ارائه شده و ادلّه‌ی نافین رؤیت بصری خداوند، مورد تقویت قرار گرفته و شبهات و اشکالات سلفی‌ها و ادلّه‌ی مُثبتین مورد ارزیابی و نقد قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها