مطالعۀ تطبیقی روش‌های تغییر نگرش، با محوریت روش ناهماهنگی شناختی و دیدگاه قرآن کریم در تربیت (ایجاد خصیصۀ صبر و مطالعۀ موردی در سورۀ یوسف)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه قرآن و علوم، مدرسۀ عالی قرآن و حدیث، جامعة المصطفی العالمیة، مشهد، ایران

2 استادیار جامعة المصطفی العالمیة، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکترای رشتۀ قرآن و علوم، گرایش تربیت، جامعة المصطفی العالمیة، مشهد، ایران

10.52547/qae.2024.1983.1122

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی تطبیقی دیدگاه قرآن کریم دربارۀ ایجاد خصیصۀ صبر و کاربرد روش‌های تغییر نگرش، با تمرکز بر نظریۀ ناهماهنگی شناختی فستینگر است. براساس این نظریه، تغییر در رفتار می‌تواند منجر به تغییر نگرش شود؛ ازاین‌رو رفتار صبرورزی مؤثرترین شیوه در ایجاد نگرش مثبت به صبر است. قرآن کریم بر رفتارهایی چون الگوگیری از صالحان، اقامۀ نماز، دعا و استعانت از خداوند، مسئولیت‌پذیری، مقاومت در برابر هواهای نفسانی و نگاه فرایندمحور به سختی‌ها برای تقویت این خصیصه تأکید دارد. نقطۀ اشتراک قرآن و نظریۀ ناهماهنگی شناختی این است که هر دو انسان را موجودی خردمند و اندیشه‌ورز می‌دانند و بر نقش آگاهی در اصلاح نگرش تأکید می‌کنند؛ بااین‌حال قرآن برخلاف نظریۀ ناهماهنگی شناختی، راهکار «توجیه» را برای رفع تعارض درونی نمی‌پذیرد. نوآوری این پژوهش در تمرکز بر تطبیق شیوه‌های تغییر نگرش ازمنظر روان‌شناسی جدید و آموزه‌های قرآن، به‌ویژه در بعد رفتاری تربیت صبر و تحلیل موردی سورۀ یوسف ع است. این مقاله با روش کتابخانه‌ای، رهنمودهای تربیتی قرآن در ایجاد صبر و مقایسۀ آن با سازوکارهای نظریۀ ناهماهنگی شناختی را استخراج و تبیین کرده است.

کلیدواژه‌ها

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار